การพัฒนาการจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงงารนกลุ่มสาระการเรียนวิทยาศาสตร์

ก

ชื่อเรื่อง                การพัฒนาการจัดการเรียนรู้โดยใช้โครงงารนกลุ่มสาระการเรียนวิทยาศาสตร์

ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6/1 โรงเรียนวัดโบสถ์ศึกษา  อำเภอวัดโบสถ์  จังหวัดพิษณุโลก

ผู้วิจัย                      นางจันทร์มณี  แตงอ่ำ

โรงเรียน                โรงเรียนวัดโบสถ์ศึกษา  อำเภอวัดโบสถ์  จังหวัดพิษณุโลก  ปีที่พิมพ์ 2552

บทคัดย่อ

                การเรียนรู้โดยโครงงาน  จะช่วยให้นักเรียนรู้จักการทำวิจัยง่าย ๆ  รู้จักค้นคว้าหาความรู้และหาคำตอบด้วยตนเองได้ รู้จักคิดวิเคราะห์  คิดสังเคราะห์ และสามารถช่วยในการฝึกทักษะการสร้างองความรู้ด้วยตนเองของนักเรียน  ประกอบกับหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐานได้กำหนดไว้ว่า  ให้นักเรียนที่เรียนในช่วงชั้นที่   4  ทุกคน  ได้เรียนรู้แบบโครงงานอย่างน้อยภาคเรียนละ  1  เรื่อง 

ซึ่งจะช่วยให้นักเรียนเกิดความคุ้นเคยกับกระบวนการเรียนรู้ด้วยโครงงาน  แต่นักเรียนส่วนใหญ่ยังขาดทักษะการจัดกิจกรรมโครงงาน  ดังนั้น  ผู้วิจัยจึงได้ดำเนินการพัฒนานักเรียนด้านการเรียนรู้

โดยใช้โครงงาน กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์  ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6/1 โรงเรียนวัดโบสถ์ศึกษาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาพิษณุโลก  เขต 3  การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อยกระดับ

คุณภาพผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนกลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์  นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6/1

โรงเรียนวัดโบสถ์ศึกษา  ด้วยการเรียนรู้โดยใช้โครงงาน  และเพื่อการพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์และสังเคราะห์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6/1 โรงเรียนวัดโบสถ์ศึกษา  อำเภอวัดโบสถ์จังหวัดพิษณุโลก   โดยใช้การเรียนรู้แบบโครงงาน   การวิจัยครั้งนี้ใช้กลยุทธ์การพัฒนา  4  กลยุทธ์ คือ  การศึกษาเอกสาร   การศึกษาดูงาน การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้โครงงาน  การจัดกิจกรรมแลกเปลี่ยนเรียนรู้โดยใช้โครงงาน เนื้อหาการพัฒนาได้แก่  ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับรูปแบบประเภทของโครงงาน  ขั้นตอนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบโครงงาน  โดยใช้การวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research)  2  วงรอบ  แต่ละวงรอบประกอบด้วย  การวางแผน (Planning)  การปฏิบัติ (Action)  การสังเกต (Observation)  และการสะท้อนผล (Reflection)  กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่  ผู้ศึกษาค้นคว้า  1  คน   หรือกลุ่มเป้าหมายและให้ข้อมูล  จำนวน  41  คน  เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลได้แก่  แบบสัมภาษณ์นักเรียน  แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้ของนักเรียน  แบบบันทึกประจำวันของผู้วิจัย  แบบประเมินการเรียนรู้โดยใช้โครงงาน การวิเคราะห์ข้อมูลใช้เทคนิคการตรวจสอบข้อมูลแบบสามเส้า (Triangulation Technique)  และนำเสนอผลการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงบรรยาย

ข

                ผลการวิจัยข้อมูลพื้นฐานพบว่า  นักเรียนส่วนมากยังมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับรูปแบบโครงงานในระดับ 3 (ปานกลาง )  และรู้ขั้นตอนการเรียนรู้โดยใช้โครงงานในระดับน้อย 

การพัฒนาวงรอบที่  1 โดยใช้กลยุทธ์การศึกษาดูงาน  การจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้โครงงาน และการจัดกิจกรรมการแลกเปลี่ยนเรียนรู้โดยใช้โครงงาน  การศึกษาดูงานทำให้นักเรียนกลุ่มเป้าหมายได้รับความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับประเภทของโครงงาน  ขั้นตอนการจัดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้โครงงานพอสมควร  ส่วนรายละเอียดของกิจกรรมในแต่ละขั้นตอนนักเรียนกลุ่มเป้าหมายยังเข้าใจไม่ชัดเจนนัก  และการกำหนดรายละเอียดของแต่ละองค์ประกอบยังไม่ครอบคลุม  เมื่อได้ดำเนินการพัฒนาด้วยการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนแล้ว   นักเรียนกลุ่มเป้าหมายทุกคนเกิดความตระหนัก  และเกิดความพยายามที่จะศึกษาค้นคว้า  เพื่อเพิ่มพูนความรู้ความเข้าใจและมีทักษะในการเรียนมากขึ้น  นักเรียนกลุ่มเป้าหมาย  จำนวน  41  คน  สามารถ

การเรียนรู้โดยใช้โครงงานที่มีองค์ประกอบครบสมบูรณ์  สำหรับการพัฒนาในวงรอบที่  2  ได้ใช้

กลยุทธ์การการเรียนรู้ตามวงรอบที่  1   ทำให้นักเรียนกลุ่มเป้าหมาย  มีความรู้ความเข้าใจ  สามารถดำเนินการเรียนรู้โดยใช้โครงงานได้ดียิ่งขึ้น  มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูงขึ้น   เกิดความตระหนักในบทบาทหน้าที่  เข้าใจขั้นตอนการเรียนรู้โดยใช้โครงงาน มีทักษะในการทำโครงงาน  มีความสามารถคิดวิเคราะห์  คิดสังเคราะห์สร้างองค์ความรู้ได้ด้วยตนเอง